İş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamaları, teknolojinin gelişmesiyle birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Özellikle yüksek riskli sektörlerde (inşaat, madencilik, kimya sanayi vb.) giyilebilir teknolojiler ile anlık izleme sistemleri, iş kazalarını önleme konusunda devrim yaratmaktadır.
Giyilebilir teknoloji, çalışanların üzerine entegre edilen ve gerçek zamanlı veri toplayan cihazları ifade eder. Bu teknolojiler; akıllı kasklar, gaz algılama sensörleri, vücut sıcaklığı ve nabız ölçer bileklikler, GPS tabanlı takip sistemleri gibi birçok çeşide sahiptir.
Örneğin, akıllı kasklar hem baş koruması sağlar hem de içindeki sensörlerle kişinin düşme anını algılayabilir. Özellikle yüksekten çalışma yapılan alanlarda, düşme veya bayılma gibi olaylarda merkezi sisteme uyarı göndererek, ani müdahale süresini ciddi şekilde kısaltır.
Bir diğer somut örnek ise giyilebilir gaz sensörleridir. Kimya veya maden sektöründe görev yapan çalışanların kıyafetlerine entegre edilen bu sensörler, ortamda karbon monoksit, metan gibi zehirli gazların konsantrasyonu arttığında sesli ve görsel uyarılar verir. Böylece çalışan, zehirlenmeden önce ortamdan uzaklaşabilir.
Bazı üretim tesislerinde, çalışanların üzerine yerleştirilen hareket sensörlü yelekler sayesinde, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları riskine karşı erken müdahale yapılabilmektedir. Yorgunluk, yanlış duruş ya da tekrarlayan riskli hareketler analiz edilerek, çalışanların ergonomik davranışlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca nabız ve vücut sıcaklığı ölçen bileklikler, özellikle yüksek sıcaklık altında çalışanların sağlık durumunu izlemek için kullanılmakta, aşırı ısınma ya da sıvı kaybı gibi durumlarda uyarı sistemi devreye girmektedir.
Bu sistemler yalnızca çalışanları korumakla kalmaz, aynı zamanda toplanan veriler sayesinde tehlikeli alanlar belirlenebilir, eğitim eksiklikleri tespit edilebilir ve önleyici stratejiler geliştirilebilir. Veriler, olası kazalarda neden-sonuç ilişkilerinin kurulmasında da önemli rol oynar.
Sonuç olarak, giyilebilir teknolojiler iş güvenliği kültürünü dijital çağa taşımakta ve kazaları önlemede etkili bir araç haline gelmektedir. Türkiye’de de bazı sanayi tesislerinde bu teknolojiler pilot uygulamalarla hayata geçirilmiş, pozitif sonuçlar alınmıştır. Bu sistemlerin yaygınlaşması, sıfır iş kazası hedefine bir adım daha yaklaşmak anlamına gelecektir.
A SINIFI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UZMANI & KİMYA MÜHENDİSİ MUSTAFA KARAGÖZ
Yazar Hakkında
